Tongriem-/
lipbandproblemen

De tongriem of lipband – het velletje onder de tong of bovenlip – zit soms te strak. Hier word je mee geboren. Niets ernstigs, maar het kan op jonge of latere leeftijd voor problemen zorgen bij onder meer (borst)voeding, spraak en kauwen en/of slikken. Gelukkig is er eenvoudig iets aan te doen, zowel bij kinderen als volwassenen!

Symptomen

Soms merkt u helemaal niets, een te strakke tongriem of lipband leidt niet altijd tot klachten. Andersom kan een ogenschijnlijk normale mond tóch beperkingen geven. Mocht u (enkele van) onderstaande symptomen herkennen, neemt u dan gerust contact op.

Symptomen bij baby’s

  • Moeite met aanhappen en vacuüm zuigen van de speen of tepel, denk aan klemmen met kaakjes en lippen om deze toch vast te kunnen houden, lippen die niet naar buiten krullen en/of mondje dat niet ver opengaat
  • Snel loslaten van de tepel/speen
  • Zeer langzaam drinken, of juist zeer kort en vaak
  • Snel verslikken, veel bijgeluiden, melk lekken, veel lucht binnenkrijgen
  • Blaartjes of blaasjes op de lippen
  • Spruw
  • Refluxklachten

Kijkt u ook goed naar uw borsten. In combinatie met bovenstaande kunnen pijnlijke, afgeplatte tepels, eventueel met blaren of kloven, verstopte melkklieren, borstontsteking en/of relatief langdurige stuwing wijzen op een afwijkende tongriem of lipband bij uw kindje.

Symptomen bij oudere kinderen/volwassenen

  • Verminderd kauw- en slikvermogen doordat de tong niet vrij kan bewegen
  • Spraakproblemen; door de beperkte bewegingsvrijheid van de tong kunnen bepaalde klanken lastig zijn
  • Orthodontistische problemen doordat de tong niet juist geplaatst kan worden
  • Tandplak kan lastig te verwijderen zijn op de tanden naast de strakke lipband
  • Kunstgebitten komen snel los

Wat ziet u in de mond

Zowel een te strakke tongriem als lipband zijn onder te verdelen in vier typen.

Lipband

Klasse 1: weinig tot geen aanhechting

Klasse 2: aanhechting midden op het tandvlees

Klasse 3: aanhechting aan de rand van het tandvlees

Klasse 4: loopt door tot op het harde gehemelte

Tongriem

Klasse 1: de tongriem loopt door tot aan de punt van de tong

Klasse 2: de tongriem loopt door tot achter de punt van de tong

Klasse 3: de tongriem is achterin de mond nog net zichtbaar

Klasse 4: de tongriem ligt vaak onder het mondslijmvlies ‘verborgen’

Daarnaast kan de tong een afwijkende kleur hebben – doordat deze niet tegen het verhemelte wrijft – of ingedeukt zijn.

Wat is eraan te doen

Tijdens het consult kijkt tandarts Anna Dieleman of er inderdaad sprake is van een afwijkende tongriem of lipband. Bij jonge kindjes die moeite hebben met de (borst)voeding beoordeelt ze de situatie samen met een ervaren lactatiekundige, waarbij ook de drinkgewoonten bekeken worden. Wellicht zijn enkele praktische tips al voldoende om de drinktechniek te verbeteren.

Mocht het nodig zijn, dan kunnen we in overleg met u direct behandelen. Dit doen wij met behulp van een laser en duurt slecht enkele seconden. Het te behandelen gebied wordt plaatselijk verdoofd met een wattenstaafje met lidocaine en de ogen worden beschermd met een speciale bril. Zodra de verdoving werkt zal tandarts Dieleman de tongriem of lipband klieven met een laser. Het voordeel van de laser is dat het wondje ook direct dichtbrand wordt. Zo is de kans op nabloeden en infectie minimaal.

Bij (borst)voedingsproblemen is er een lactatiekundige aanwezig die u en uw baby direct na het laseren goed op weg helpt door de voeding te begeleiden, de nazorgoefeningen uit te leggen en uw vragen te beantwoorden. Vergeet niet dat uw kindje een tijd beperkt is geweest in zijn bewegingen; wennen aan een nieuwe drinktechniek kan even duren.

Nazorg

Het beste resultaat kan worden verwacht als u trouw de oefeningen doet, bij voorkeur minimaal 4 keer per dag (liefst 6), gedurende 2-3 weken. Mocht u aanvullende oefeningen wensen, neemt u dan contact op met de lactatiekundige of logopedist. Neemt u bij twijfel over de genezing van het wondje altijd contact op met tandarts Dieleman of de lactatiekundige.

Snelle behandeling loont

Niet alleen is het prettig als zowel u als uw kind optimaal geniet van de borstvoedingsperiode, maar snelle behandeling kan ook spraakproblemen of vervormingen van het gebit voorkomen. Twijfelt u of uw kind een afwijkende tongriem of lipband heeft? Schroomt u dan niet om contact op te nemen.

Bent u een professional en wilt u een client doorverwijzen naar ons? Vul dan de verwijskaart in en mail deze naar balie@tandartspraktijkdieleman.nl

Veelgestelde vragen bij tongriem-/lipbandproblemen

We merken helaas dat een te strakke tondriem of lipband nog vaak over het hoofd wordt gezien door bijvoorbeeld de verloskundige of het consultatiebureau. Neemt u bij twijfel dan ook gerust contact op met onze praktijk. Tijdens het consult kijkt tandarts Anna Dieleman samen met een ervaren lactatiekundige zorgvuldig naar de lip, tong en drinkgewoonten. Aan de hand daarvan stellen wij een goed onderbouwde diagnose en kunnen we indien nodig veilig en snel behandelen.
Ja, dit doen we met een verdovend zalfje. Oudere kinderen en volwassenen geven we soms een klein prikje.
Vroeger werden te korte tongriempjes of lipbandjes met een schaartje of een mesje doorgeknipt. Het voordeel van een laser is dat we het wondje direct dicht kunnen branden, waardoor de kans op nabloeden en infectie minimaal is.
Het laseren zelf duurt slechts enkele seconden. We beschermen de oogjes met een speciale bril.
Ja, het liefst zo snel mogelijk. Aanleggen werkt troostend en in moedermelk zitten stofjes die de wondgenezing helpen. Het bewegen van de mond en de tong zorgen ervoor dat het wondje soepel blijft, en er geen stug littekenweefsel gevormd wordt. U kunt na de behandeling direct voeden op de (tandarts)stoel, of in de wachtkamer (helaas hebben wij geen aparte kolf- of voedingsruimte).
Door het laseren is het wondje direct dicht. Het plekje kan er wat gelig uit gaan zien; dit is een normaal genezingsproces van de slijmvliezen en wijst doorgaans niet op eens ontsteking.
Ja, al is er een kleine kans op het opnieuw vastgroeien van de tongriem of lipband. Mocht u denken dat hiervan sprake is, neemt u dan alstublieft contact op.
Sommige baby’s huilen wat meer of komen wat moeilijker in slaap. Ook kan er sprake zijn van verminderd goed aanhappen of weigeren van de borst. Dit is tijdelijk; er kan wat zwelling zijn ontstaan in de mond en het is ook mogelijk dat uw kind aan de nieuwe situatie moet wennen; hij is immers lang beperkt geweest in zijn beweging. Ook kan er wat bloed zijn doorgeslikt waardoor de ontlasting wat donkerder kleurt. Dit kan geen kwaad.
Als u merkt dat uw kindje onrustig is of pijn heeft, geef dan gerust een zetpil met paracetamol. Probeer de baby zoveel mogelijk aan te leggen of de fles te geven (of geef melk via een theelepeltje of een spuitje). Lukt dit niet goed, neem dan contact op met de lactatiekundige.

Ja, namelijk het mondje en het wondje voor een voeding masseren. Met schone vingers en kortgeknipte nagels. Dit leren we u na de behandeling. Kijk ook op https://www.drghaheri.com/aftercare. Bij oudere kinderen kan het zinvol zijn om tongoefeningen te doen, waarvoor u contact kunt opnemen met de OMFT-logopedist.

Bij sommige kinderen wel, omdat ze meer ruimte in hun mond hebben. Maar het kan ook enkele dagen tot weken duren, omdat er een nieuwe situatie is ontstaan en er misschien een andere drinktechniek gevonden moet worden. Uw kindje is soms erg gewend aan de oude vorm en stand van tong en/of lip; veel baby’s leren zichzelf al in de buik een eigen manier van (duim)zuigen aan. Hoe jonger het kindje, hoe meer en sneller de kans op verbetering. Als er sprake is van een voorkeurshouding moet er misschien een andere drinkmethode gevonden worden, met hulp van een lactatiekundige of osteopaat.
Niet altijd. Als u het fijn vindt, kunnen we het wondje na minimaal een week nog even controleren. We horen altijd graag hoe het jullie is vergaan.